از ظرفیتهای بالقوه تا موفقیتهای بالفعل

امیر یوسفی با اشاره به نقش کلیدی استان گلستان در امنیت غذایی و اقتصاد ملی در نشست کنشگران اقتصادی با رئیس دولت امروز پنجشنبه ۲۳ بهمن، اظهار داشت: گلستان با مردمانی ساعی و ظرفیتهای کم نظیر در بخش های کشاورزی، صنعت و تجارت، توان تبدیل شدن به یکی از پیشران های اصلی اقتصاد کشور را دارد، اما تحقق این امر مشروط به کاهش موانع پیش رو و اصلاح ساختارهای حمایتی است.
رئیس اتاق بازرگانی گرگان با قدردانی از گام دولت در راستای شفاف سازی اقتصادی از راه حذف ارز ترجیحی، به تبعات این اقدام در لایه های تولیدی اشاره نمود و اضافه کرد: حذف این ارز، باآنکه گامی در راه سلامت اقتصادی بود، اما سبب افزایش شدید هزینه نهاده ها بخصوص در بخش دام و طیور استان شده است. برای جبران این فشار مضاعف، ضروریست قیمت های تضمینی خرید محصولات کشاورزی اصلاح و صنایع تبدیلی توسعه یابد تا از خام فروشی جلوگیری شود.
ایشان سپس به چالش های حوزه صنعت اشاره نمود و اضافه کرد: واحدهای صنعتی استان، بخصوص در عرصه فرآوری محصولات کشاورزی، با کمبود شدید سرمایه در گردش روبرو هستند. ثبات مقررات و دسترسی به تسهیلات با نرخ مناسب، تنها راه حفظ اشتغال موجود و جذب سرمایه گذاری های جدید در این بخش است.
یوسفی با اشاره به رکود در بخش ساختمان، اشاره کرد: تسهیل در صدور مجوزها، استفاده از ابزارهای نوین مالی و حمایت ویژه از انبوه سازان می تواند این بخش پیشران را باردیگر فعال کرده و چرخ اشتغال استان را به حرکت درآورد.
وی موقعیت جغرافیایی گلستان را یک فرصت راهبردی برای کشور دانست و تصریح کرد: وجود منطقه آزاد اینچه برون و اتصال ریلی به آسیای میانه و چین، پتانسیل عظیمی برای جهش صادرات غیرنفتی فراهم نموده است. تقویت زیرساخت های گمرکی، ثبات در سیاستهای ارزی و ایجاد خط آهن «گرگان-شاهرود» می تواند سهم گلستان را در ترانزیت ملی و بین المللی بطور چشم گیری افزایش دهد.
یوسفی با تکیه بر این که اقتصاد ایران بالاتر از هر چیز به «اعتماد و ثبات» نیاز دارد، هشدار داد: اگر صادرکننده و تولیدکننده احساس امنیت نکنند، تولید تضعیف و اشتغال صدمه جدی خواهد دید. انتظار ما از دولت، ممانعت از تصمیمات خلق الساعه و همراهی با نگاه توسعه محور در برنامه های ملی است.
تولید خط قرمز دولت باشد
مرضیه باغشاهی یکی از تولیدکنندگان برجسته استان در نشست با رئیس جمهور، با انتقاد از نگاه جزیره ای دستگاههای اجرایی، خواهان تبدیل تولید به اولویت نخست و خط قرمز تمامی ارگان ها شد و بر لزوم سودجستن از قابلیت زنان در سطوح مدیریتی اصرار کرد.
وی با بیانی صریح به تشریح چالش های پیش روی بخش مولد کشور پرداخت و اظهار داشت: امروز تولید نه یک انتخاب، بلکه لزوم اقتدار و امنیت اقتصادی می باشد، اما تولیدکنندگان با ارگان هایی مواجه اند که بجای تسهیلگری، با تصمیمات سختگیرانه و یک جانبه، تنها به تحقق اهداف درون سازمانی خود می اندیشند، حتی به قیمت تعطیلی واحدهای تولیدی.
این تولیدکننده با انتقاد از قطع برق و گاز واحدهای صنعتی در زمان کمبود انرژی، اشاره کرد: اگر تولید به معنای واقعی کلمه خط قرمز ملی باشد، نباید با نخستین تنش در شبکه، برق صنایع قطع شود. تغییر مداوم قوانین، بخشنامه های ناگهانی و نوسانات ارزی، قدرت برنامه ریزی و توسعه را از ما سلب کرده و سرمایه ها را به سوی فعالیتهای غیرمولد و تورم زا سوق داده است.
باغشاهی به وضعیت معیشتی کارگران هم اشاره نمود و اضافه کرد: واحدهای تولیدی توان جبران فشارهای تورمی بر زندگی کارگران را ندارند و این مورد سبب بی انگیزگی و مهاجرت نیروی کار از بخش تولید به بخش خدمات شده است. حل این بحران نیازمند حمایت مستقیم دولت در ایجاد ساختارهای حمایتی از جامعه کارگری است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، با گریزی به جایگاه اجتماعی و مدیریتی زنان، تصریح کرد: وضعیت زنان در جامعه امروز شباهت عجیبی به وضعیت تولید دارد؛ هر دو در شعار دارای جایگاه ویژه ای هستند، اما در عمل و در پست های مدیریتی، سهم زنان تحصیل کرده و فرهیخته بسیار ناچیز است. کشور نباید خودرا از قابلیت نیمی از جمعیت در اتاق های فکر و تصمیم گیری محروم کند.
این فعال اقتصادی خطاب به رئیس دولت اشاره کرد: شعار سال بدون برنامه، هدف گذاری کمی و نظام پاسخگویی برای دستگاههای اجرایی، تنها به بی اعتمادی در جامعه دامن می زند. هر دستگاه باید بداند در برابر تولید چه وظیفه ای دارد و با چه شاخصی ارزیابی خواهد شد.
قلب تپنده تولید پروتئین کشور در چنبره مشکلات ارزی و بانکی
رضا مبصری فعال صنعت طیور و تولیدکننده گوشت مرغ در استان گلستان هم در این جلسه با اشاره به سهم ۱۰ درصدی این استان در تأمین سبد پروتئین کشور، خواهان شفافیت در نرخ سود بانکی، پشتیبانی از تولید داخلی در ذخایر راهبردی و بازبینی در واردات نهاده ها از کشورهای همسایه شد.
وی با تبیین جایگاه راهبردی گلستان در تولید ۱۰.۵ درصد گوشت مرغ و ۸.۵ درصد تخم مرغ کشور اظهار داشت: صنعت طیور یک بازار ۱۰ میلیارد دلاری است که بیشترین تاثیر را از حذف ارز ترجیحی پذیرفته؛ با این وجود، مسئله اصلی ما نه اصلِ حذف ارز، بلکه «نحوه اجرای» آن و شکاف میان قول و فعل دولت می باشد.
این تولیدکننده با انتقاد از عملکرد سامانه بازارگاه در دوره گذار ارزی، اشاره کرد: در حالیکه وزیر جهاد کشاورزی بر تداوم ارز ترجیحی تأمین نهاده ها تاکید داشت، تولیدکنندگان با قیمت ارز سابق جوجه ریزی کردند اما محصول خودرا در فضای جدید به فروش رساندند که منجر به زیان سنگین شد.
وی همین طور به نرخ های غیرواقعی سود بانکی اشاره نمود و اضافه کرد: نرخ مصوب ۲۳ درصد با واقعیت بازار هم خوانی ندارد و بانکها با بلوکه کردن بخشی از تسهیلات، نرخ واقعی را به بالای ۳۴ درصد می رسانند. درخواست ما شفافیت در این حوزه می باشد تا نرخ واقعی را مصوب کنید اما اجازه دهید چرخه تولید از حرکت نایستد.
مبصری با اظهار تاسف از واردات گوشت مرغ از ترکیه، خطاب به رئیس دولت اظهار داشت: در حالیکه گلستان ظرفیت عظیم تولید مرغ را دارد، چرا باید شاهد واردات باشیم؟ دولت باید برای ذخایر راهبردی خود با تولیدکننده داخلی قرارداد ببندد تا هم تقاضا حفظ شود و هم انگیزه تولید از بین نرود. همین طور تسهیل فوری صادرات تنها راه ممانعت از زیان بیشتر تولیدکنندگان در شرایط فعلی است.
این فعال اقتصادی پیشنهادی راهبردی برای کاهش وابستگی به بازارهای دوردست عرضه داد و تصریح کرد: ما خودرا درگیر واردات ذرت و سویا از برزیل و آرژانتین کرده ایم، در حالیکه می توانیم با استفاده از ظرفیت مرز اینچه برون و منطقه آزاد، «گندم» را از کشورهای CIS بخصوص قزاقستان وارد و جایگزین بخشی از نهاده ها نماییم. این اقدام ضمن فعال سازی مسیر ترانزیتی شمال، هزینه های تولید را به شدت می کاهد.
فردا برای نوسازی زیرساخت ها دیر است
رحمان قره باش فعال اقتصادی و کارشناس حوزه ترانزیت استان گلستان هم در نشست با رئیس جمهور، ضمن هشدار نسبت به فرسودگی زیرساخت های بانکی و بورسی، نوسازی شبکه ریلی و جاده ای را کلید رسیدن به بازار ۳۰۰ میلیونی آسیای میانه و ارزآوری ۷۰۰ میلیون دلاری دانست.
وی با تبیین شرایط فعلی اقتصاد ایران اظهار داشت: امروز در نقطه ای قرار داریم که زیرساخت های مولد، تعیین کننده ترین عامل برای عبور از چالش های اجتماعی و اقتصادی هستند. همانطور که بعد از جنگ ها یا بحران های بزرگ، قوانین و زیرساخت ها بازسازی می شوند، امروز هم بر اثر تورم های انباشته و ناکارآمدی برخی قوانین، نیازمند یک انقلاب در زیرساخت ها هستیم. وی تاکید کرد: زیرساخت های امروز بانکی و بورسی ما دیگر پاسخگوی نیازهای فعلی نیستند و اگر امروز برای اصلاح آنها اقدام نکنیم، فردا بسیار دیر خواهد بود.
قره باش به موقعیت ژئوپلیتیک گلستان اشاره نمود و اضافه کرد: گلستان در شعاع دسترسی مستقیم به بازار ۳۰۰ میلیونی آسیای میانه و حوزه خزر قرار دارد. بررسی های فنی نشان میدهد که بهسازی شبکه ریلی، راه اندازی خط ریلی «گرگان-شاهرود» و بهبود زیرساخت های جاده ای می تواند سالانه ۱۰ تا ۱۵ میلیون تن ظرفیت ترانزیتی جدید بوجود آورد. این جهش ترانزیتی، ارزآوری مستقیم و غیرمستقیمی بالغ بر ۵۰۰ تا ۷۰۰ میلیون دلار در سال برای اقتصاد ملی بهمراه خواهد داشت.
این فعال اقتصادی با انتقاد از بالا بودن هزینه های جانبی تولید اظهار داشت: امروز سهم هزینه لجستیک و حمل و نقل در قیمت تمام شده برخی محصولات کشاورزی به بالای ۳۰ درصد می رسد، در حالیکه استانداردهای منطقه ای حدود ۱۳ درصد است. این اختلاف فاحش، توان رقابتی صادرکنندگان ما را در بازارهای جهانی از بین می برد. بازسازی زیرساخت ها و ایجاد پایانه های چندوجهی حمل و نقل، تنها راه کاهش این هزینه ها و اتصال مؤثر به زنجیره های ارزش جهانی است.
بخش خصوصی آماده حل ناترازی انرژی ۵ استان شمالی
در ادامه این جلسه رمضان بهرامی رئیس خانه صنعت، معدن و تجارت گلستان و رئیس اتاق مشترک ایران و ترکمنستان، ضمن اعلام آمادگی بخش خصوصی برای حل بحران انرژی شمال کشور از راه تعامل با همسایگان، از تمرکزگرایی اداری و بخشنامه های ناگهانی که کمر صادرات را شکسته است، به شدت انتقاد نمود.
وی با اشاره به شرایط سخت واحدهای تولیدی اظهار داشت: امروز مطالبات ما از جنس نگرانی برای بقاست؛ نگران از دست دادن بازارهای جهانی و جایگزینی کالاهای خارجی بجای تولیدات داخلی هستیم. باوجود تمام مشقت ها، هیچ تولیدکننده ای واحد خودرا تعطیل نکرده، اما بخشنامه های پی درپی و بی درک از واقعیت های اقتصادی، مانند پتکی بر سر صادرکنندگان فرود می آید.
بهرامی با اشاره به مصوبات اخیر در عرصه ثبت صادراتی اظهار داشت: تمام زحمات تجار و تولیدکنندگان ما با یک بخشنامه ناگهانی نابود می شود. این عدم ثبات، بازار خارج از کشور را از دست ما خارج می کند. از طرف دیگر، بی اعتنایی نظام بانکی به تولید و هدایت سرمایه ها به سوی سوداگری، گلوی واحدهای صنعتی را فشرده است.
رئیس خانه صنعت گلستان با انتقاد از وضعیت قطع برق صنایع در تابستان و زمستان اشاره کرد: نمی توان از توسعه حرف زد اما انرژی نداشت. در حالیکه برق صنایع سه روز در هفته قطع می شود، شاهد استخراج ارزهای دیجیتالی و مدیریت ناصحیح انرژی هستیم.
وی خطاب به رئیس دولت پیشنهادی راهبردی عرضه داد و اظهار داشت: بخش خصوصی این قول را می دهد که ناترازی انرژی در پنج استان شمالی را از راه تعامل با کشورهای همسایه، بخصوص ترکمنستان، حل کند، مشروط بر این که موانع داخلی برداشته شود.
رئیس اتاق مشترک ایران و ترکمنستان به ظرفیت بلااستفاده زیرساخت ها اشاره نمود و اظهار داشت: خط انتقال گاز ترکمنستان به ایران اکنون با کمترین ظرفیت خود فعالیت می کند. درخواست ما واگذاری مدیریت انتقال الکتریسیته به بخش خصوصی با حفظ حقوق دولتی است چونکه طرف های خارجی به سبب مسایل فنی و اقتصادی، تمایل بیشتری به قرارداد با بخش خصوصی ایران دارند تا بخش دولتی.
گزارش خلاف واقع برخی مسئولان خودزنی است
علی محمد چوپانی، فعال برجسته اقتصادی هم در این جلسه ضمن دفاع از جراحی ارزی دولت، از برخوردهای قضایی با واردکنندگان کالاهای اساسی و آمارهای غلط برخی مسئولان که منجر به سلب اعتبار تجار ایرانی در بازارهای جهانی شده است، به شدت انتقاد نمود.
وی با اشاره به ضرورت تطبیق اقتصاد ایران با قواعد بین المللی، به تشریح چالش های پیش روی تأمین سفره مردم و راهکارهای عبور از بن بست های ارزی پرداخت و تصریح کرد: برای بار اول بعد از انقلاب، شرایطی فراهم شده که قیمت محصولات کشاورزی مانند گندم بر مبنای نرخ های جهانی و واقعی محاسبه شود. این اقدام سبب شده درآمد کشاورزان به سطح واقعی نزدیک شود و انگیزه ای برای جهش تولید در قطب های کشاورزی نظیر گلستان ایجاد گردد.
این فعال اقتصادی با انتقاد شدید از گزارش های خلاف واقع برخی مسئولان در رسانه ها، اشاره کرد: اکنون بخش خصوصی ۳.۶ میلیارد دلار و بخش دولتی ۱.۲ میلیارد دلار کالای اساسی وارد کشور کرده اند که نیاز ۶ ماهه کشور را پوشش می دهد. اما بجای قدردانی از این واردکنندگان که امنیت غذایی کشور را تضمین کرده اند، در تلویزیون ملی با آدرس های غلط از آنها بعنوان متخلف یاد می شود.
وی ادامه داد: این برخوردها و اظهارات غیرمسئولانه، اعتبار تجار ایرانی را نزد فروشندگان خارجی نابود کرده است؛ در حالیکه قبلاً با یک تلفن می شد برای کشور کالا تأمین کرد، حالا به سبب این «خودزنی های داخلی»، سرمایه های ملی در معرض خطر قرار گرفته اند.
چوپانی، پیشنهادی راهبردی برای حل ناترازی ارزی عرضه داد و اظهار داشت: چه اشکالی دارد که دولت اجازه دهد ایرانی ها مقیم خارج از کشور، ارز خودرا برای واردات ماشین آلات و کالاهای اساسی به کار بگیرند؟ دولت می تواند در داخل ریال معادل را تحویل دهد یا اجازه ثبت دارایی را بدهد بدون این که منشا ارز را مورد بازخواست سختگیرانه قرار دهد. این اقدام می تواند فشار را از روی منابع ارزی دولتی برداشته و چرخ تولید را سرعت ببخشد.
وی با اشاره به نزدیکی گلستان به روسیه و قزاقستان، خواهان اصلاح بخشنامه های دولتی شد و اشاره کرد: در بخشنامه های اخیر که اختیاراتی به استانداران داده شده، نام «دانه های روغنی و سویا» از قلم افتاده است. درخواست ما اینست که واردات این نهاده ها از کشورهای همسایه شمالی به فهرست اختیارات استانی اضافه شود تا صنایع روغن کشی و دامداری منطقه از بن بست بیرون بروند.
این فعال اقتصادی با مقایسه بخش دولتی و خصوصی اظهار داشت: چه طور است که قیمت محصولاتی مثل میلگرد در بورس به سادگی کشف قیمت و واقعی می شود، اما بمحض این که بخش خصوصی می خواهد بر مبنای منطق بازار عمل کند، با پرونده های تعزیراتی روبرو می شود؟ اقتصاد یک موجود زنده است و نمی توان با دستور و قیمت گذاری فرمایشی آنرا اداره کرد.
خلاصه اینکه وی در بخش دیگری از سخنان خود، با گریزی به جایگاه اجتماعی و مدیریتی زنان، اشاره کرد: وضعیت زنان در جامعه امروز شباهت عجیبی به وضعیت تولید دارد؛ هر دو در شعار دارای جایگاه ویژه ای هستند، اما در عمل و در پست های مدیریتی، سهم زنان تحصیل کرده و فرهیخته خیلی ناچیز است. همانطور که پس از جنگ ها یا بحران های بزرگ، قوانین و زیرساخت ها بازسازی می شوند، امروز هم بر اثر تورم های انباشته و ناکارآمدی برخی قوانین، نیازمند یک انقلاب در زیرساخت ها هستیم. اقتصاد یک موجود زنده است و نمی توان با دستور و قیمت گذاری فرمایشی آن را اداره کرد.

منبع: