به گزارش اجاره به نقل از مهر، حجت الله عبدالملکی عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) در نشستی که روز گذشته بخش اول آن منتشر گردید اظهار داشت: شکست استراتژی فروپاشی اقتصادی و تحمیل زیان ۲۰۰ میلیارد دلاری تحریمها بر کشورهای اروپائی، دشمنان جمهوری اسلامی را به تغییر فاز تقابل از جنگ فقط اقتصادی به جنگ ترکیبی با تمرکز بر ابزارهای شناختی و رسانه ای سوق داده است. این تغییر رویکرد که در حوادث دیماه ۱۴۰۴ نمود یافت، نشانگر فروماندگی جبهه استکبار در فلج کردن اقتصاد ایران و سعی برای سوار شدن بر موج مطالبات معیشتی مردم جهت تبدیل اعتراضات اقتصادی به ناآرامی های امنیتی است.
در همین راستا، حجت الله عبدالملکی با تشریح ابعاد جنگ شناختی، هدف دشمن را القای ناامیدی نسبت به آینده اقتصاد ایران دانست و تاکید کرد که علیرغم پیشرفت های خیره کننده زیرساختی در حوزه های فولاد، پتروشیمی، مسکن و شبکه حمل و نقل بعد از انقلاب اسلامی، مسئله گرانی و تورم بازهم به عنوان ابزار اصلی دشمن برای غبارآلود کردن فضای پیشرفت ها باقیمانده است. وی با انتقاد صریح از نبود رویکرد انقلابی در سیاستگذاری های پولی و بانکی، حفظ ارزش پول ملی را مسئله ای هویتی و حیثیتی برای اقتصاد کشور خواند و تسلط تفکرات نئولیبرالی و بی توجهی به تثبیت نرخ ارز را عامل اصلی فشارهای معیشتی بر مردم و زمینه ساز نارضایتی ها معرفی نمود.
این استاد دانشگاه با نقد سیاستهای ارزی اخیر، وعده «تک نرخی کردن ارز» و حذف ارز ترجیحی به بهانه عدم برخورد به هدف را سیاستی شکست خورد دانست و اشاره کرد که بر خلاف ادعای وزیر اقتصاد بر مبنای تثبیت قیمتها در میانگین نرخ ترجیحی و آزاد، بی توجهی به مدیریت نقدینگی سرگردان و سفته بازی سبب شده است که نه تنها التهابات فروکش نکند، بلکه پیش بینی ها نشان دهنده «رشدهای جدی تری» برای نرخ ارز باشد؛ نگاهی اشتباه در سیاستگذاری که به گفته ی ایشان، به عنوان یکی از عوامل داخلی اصلی، بستر نارضایتی های معیشتی و اعتراضات اجتماعی را فراهم آورده است.
آنچه در ادامه می خوانید، بخش دوم و مشروح سخنان وزیر اسبق تعاون، کار و رفاه اجتماعی در نشست اقتصادی همایش علمی و تخصصی واکاوی ناآرامی های اجتماعی در ایران؛ پیوستگی عوامل بیرونی و زمینه های درونی است که به همت نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه تهران، برگزار شد.
جمهوری اسلامی ایران، مردمی ترین نظام سیاسی در کل دنیاست
حجت الله عبدالملکی، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در دولت سیزدهم، در این جلسه عنوان کرد: ما حال درگیر یک جنگ ترکیبی هستیم که بخشی از این جنگ ترکیبی، جنگ شناختی است. جنگ شناختی یعنی تصورات و ذهنیت هایی که برای مردم شکل می گیرد؛ چونکه دشمن در برنامه های خود می داند که اگر بخواهد در جمهوری اسلامی اتفاقی رخ دهد، باید روی مردم کار کند. بنده با مطالعه خدمتتان عرض می کنم که امروز جمهوری اسلامی ایران، مردمی ترین نظام سیاسی در کل دنیاست. نظام های سیاسی در جهان یا وابسته به سرمایه داران بزرگ هستند یا وابسته به قدرت های خارجی؛ تنها نظامی که به شکل تام و تمام و ۱۰۰ درصد وابسته به مردم خودش است، جمهوری اسلامی است.
عضو هیأت علمی دانشگاه امام صادق (ع) افزود: پس اگر دشمن بخواهد با جمهوری اسلامی تقابل کند، حتما جهت گیری و سمت گیری گلوله هایش را در همه جنگ هایی که دارد، بسمت توده مردم می گیرد که وجه مقدم جمهوری اسلامی هستند.
جنگ ترکیبی؛ ترکیب جنگ فرهنگی، نظامی و اقتصادی
وی اظهار داشت: بحث جنگ شناختی در کنار جنگ های دیگر مسئله بسیار مهمی می شود. این انواع جنگ ها با هم ترکیب نیز می شوند؛ ما ترکیب جنگ فرهنگی و جنگ اقتصادی را داریم که اصطلاحاً ایجاد تمایل در مردم برای اینست که به جای سرمایه گذاری، بسمت دلاربازی و طلا بازی و امثالهم بروند. ترکیب جنگ نظامی با جنگ اقتصادی را داریم که مصداق آن این می شود که به شکل سخت ناوگان نظامی آمریکا جلوی ناوگان حمل نفت ایران را بگیرد. جنگ رسانه ای را با جنگ اقتصادی ترکیب می کنند و جنگ فرهنگی را با جنگ نظامی ترکیب می کنند؛ آنجاییکه در دل مردم ترس و وحشت ایجاد می کنند که اگر جنگی اتفاق بیفتد، چنین و چنان می شود.
القای ناکارآمدی اقتصادی؛ هدف اصلی جنگ شناختی
دبیر سابق شورایعالی مناطق آزاد تجاری-صنعتی و ویژه اقتصادی اضافه کرد: در بُعد جنگ شناختی و ترکیب آن با جنگ اقتصادی، موضوعی که دشمن دنبال می کند اینست که در ذهن مردم ایجاد نماید که اقتصاد ایران در دوره پس از انقلاب اسلامی یک اقتصاد شکست خورده است و اقتصادیست که آینده روشنی ندارد. در حالیکه اقتصاد ایران در دوره پس از انقلاب اسلامی پیشرفت های شگفت انگیزی داشته است و ما فقط یک مسئله در اقتصاد ایران داریم و آن عبارت است از مسئله گرانی یا تورم. هرچند گرانی و تورم بیماری ۸۰ یا ۹۰ ساله اقتصاد ایران است و در ارتباط با این نوبت نیست، اما ما در مقوله مبارزه با تورم واقعا موفقیت نداشتیم و موفقیت قابل ملاحظه ای در دوره پس از انقلاب حاصل نشده است.
این دولتمرد و مدیر ارشد اجرایی اشاره کرد: باید کمی به این مسئله توجه کنیم؛ وقتی فهمیدیم مسئله چیست، آن وقت می توانیم روی همان مسئله متمرکز شویم و لازم نیست به شکل پراکنده به موضوعات و مقوله های مختلف بپردازیم. آن دشمنی که این جنگ شناختی را بوجود آورده که اقتصاد ایران در دوره پس از انقلاب اسلامی پیشرفت نکرده است، تنها عاملی که با آن این جنگ شناختی را راه می اندازد، مسئله گرانی است.
مقایسه خدمات و زیرساخت ها با پیش از انقلاب
عبدالملکی اظهار داشت: شما ببینید ما در دوره پیش از انقلاب چه داشتیم و چه مسائلی وجود داشت؟ مهم ترین مسئله ای که غیر از گرانی داشتیم -چون همان زمان هم طبق آمارهای بانک جهانی ۴۶ درصد مردم ایران زیر خط فقر مطلق بودند که طبق همان آمار با همان شاخص حال زیر دو سه درصد هستند- غیر از مسئله قدرت خرید، مسئله نبود کالا، نبود خدمات و نبود زیرساخت را داشتیم.
مشاور رئیس دولت در دولت سیزدهم تصریح کرد: بسیاری از مردم ایران وقتی به شرایط حاد بیماری می رسیدند، فوت می کردند به خاطر این که اصلاً پزشک و بیمارستانی وجود نداشت. این غیر از مسئله گران بودن خدمات است، بلکه اصلاً وجود نداشته است. بخش زیادی از مردم گرفتار گرفتاری های معیشتی بودند بابت این که زیرساخت، مسکن و کالا وجود نداشت. ما در دوره فعلی مسئله ای به اسم کمبود کالا و خدمات به هیچ عنوان نداریم. در همین مقوله بهداشت و درمان که یکی از مقوله های خیلی مهم در معیشت انسان است، همه شهر های ما حال بیمارستان تخصصی و مراکز استان ما بیمارستان فوق تخصصی دارند. در اکثر روستاها خانه بهداشت و پزشک داریم و کسی که بیمار شود با دو واسطه به بهترین بیمارستان کشور منتقل می شود.
آمار پیشرفت های صنعتی و تولیدی
نماینده ویژه رئیس دولت در امور اجرایی مناطق آزاد در دولت سیزدهم در مورد زیرساخت ها بیان نمود: زیرساخت های ما به شکل انفجاری رشد کرده است. بطورمثال در بُعد حمل و نقل، شاخص شبکه حمل و نقل کشور بیشتر از ۱۰ برابر رشد کرده است. در موضوع صنایع مادر که وجه مقدم اصلی پیشرفت تولید است، ظرفیت فولاد ما در دوره پس از انقلاب ۸۰ برابر شده است. فولاد که در ۱۰۰ سال اخیر اختراع نشده و کارخانه های فولادسازی صدها سال در جهان هستند؛ ما از ۵۰۰ هزار تن به ۴۰ میلیون تن ظرفیت رسیدیم. در حوزه پتروشیمی ظرفیت تولیدمان بیشتر از ۱۰۰ برابر شده و امروز از ۱۰۰ میلیون تن عبور کرده است. در قسمت مسکن نیز در حالیکه جمعیت ۲.۸ برابر شده، اما تولید مسکن ۱۰ برابر شده است.
شهر آباد زیر دود گرانی: چرا تورم حل نشد؟
حجت الله عبدالملکی اشاره کرد: با این وجود یک مسئله را حل نکردیم و این ابزاری در اختیار دشمن برای جنگ شناختی شده است و آن مسئله گرانی و تورم است. من اقتصاد ایران را به شهری تشبیه می کنم که این شهر، شهر آبادی است؛ خیابان های خوب، ساختمان های خوب، فروشگاه های خوب، پارک های خوب، فاضلاب، شبکه برق رسانی، آبرسانی و گاز خوبی دارد، اما دودی این شهر را فرا گرفته است. این دود نمی گذارد که این خوبی های شهر به خوبی به چشم مردم بیاید؛ آن دود در واقع مسئله گرانی است.
وزیر سابق تعاون، کار و رفاه اجتماعی اظهار داشت: حال سوال می شود که چرا ما گرانی را حل نکردیم؟ عرض می کنم به خاطر این که ما با رویکرد انقلابی وارد مسئله گرانی نشدیم. در پس از انقلاب ما باید نقدهای اینگونه را خودمان مطرح نماییم و بپذیریم. ما با نگاه انقلابی وارد صنعت نفت شدیم، نفتی که ۹۶ درصد وابستگی داشت و الان وابستگی آن به کمتر از ۲۰ درصد رسیده است. ما با نگاه انقلابی وارد حوزه کشاورزی شدیم و تولیدات کشاورزی ما پنج برابر شد. ما تقریبا در اکثر مقوله های غذایی به خودکفایی رسیدیم. با رویکرد انقلابی وارد حوزه اشتغال شدیم و ۱۶ میلیون اشتغال جدید پس از انقلاب بوجود آمده است. اما با نگاه انقلابی وارد آن مقوله هایی که عامل تورم هستند نشدیم و آنها عبارتند از بانک و ارز.
ریشه مشکلات: عملکرد بانکها و مدیریت ارز
عضو هیأت علمی دانشگاه امام صادق (ع) اضافه کرد: ما رویکرد انقلابی در مقوله بانکی نداشتیم و به همین علت حال می بینید شبکه بانکی رهاست که نمی خواهم وارد جزئیاتش بشوم. هر طوری که می خواهد اقتصاد کشور را بازی می دهد. سهامداران و مالکان این بانکها که اغلب خصوصی هستند، سرجمع نفرات اصلی شان به هزار نفر نمی رسد و در واقع معیشت ۹۰ میلیون نفر را بازی می دهند. در مقوله ارز نیز متاسفانه آن نگاه غلط وجود دارد؛ ما اعتقاد داریم که کسی این وسط بدنبال خیانت نیست، ولی نگاه غلط متاسفانه وجود دارد.
دبیر سابق شورایعالی مناطق آزاد در ادامه اظهار داشت: ارز خیلی مهم می باشد چون شاخص اصلی ارزش پول ملی است. ارزش پول ملی هویت اصلی اقتصاد هر کشوری است. متاسفانه اقتصاددان های نئولیبرال ما در داخل کشور تلاش می کنند که این عامل را در سیاستگذاری اقتصادی کنار بگذارند. می گویند ارزش پول ملی چیز مهمی نیست و مهم اینست که همه چیز تراز باشد؛ واردات و صادرات، تولید و مصرف انرژی و غیره تراز باشد.
اهمیت حیاتی ارزش پول ملی در معیشت مردم
نماینده ویژه رئیس دولت در دولت سیزدهم عنوان کرد: مهم ترین عامل در اقتصاد، معیشت مردم است و معیشت مردم یک همبستگی صددرصدی با مسئله ارزش پول ملی دارد؛ به همین دلیل ارزش پول ملی موضوع بسیار مهم، حیثیتی و هویتی در اقتصاد است. حال شما چه سیاستگذاری برای مسئله ارز انجام می دهید؟ چه بگوییم این مسئله ارز نقطه شروع آشوب ها در دیماه سال جاری بود -که من می گویم نقطه شروع بود- و چه حرف هایی را بپذیریم که می گویند اصلاً مسئله اصلی اعتراضات همین موضوعات بود؛ هر کدام از این ها باشد، در هر صورت یک نگاه غلطی در موضوع ارز هم اکنون در کشور حاکم است و متاسفانه همان نگاه دارد پیاده سازی یا برنامه ریزی می شود برای اجرا در حوزه انرژی، نان، آرد و حوزه های دیگر. این نگاهی است که معیشت مردم را گرفتار چالش می کند.
عبدالملکی توضیح داد: ارزش پول ملی یعنی این که مردم با مقداری مشخصی از پول ملی به شکل عددی چه مقدار می توانند کالا خریداری کنند. این سبد کالایی تلفیقی از انواع کالاهاست که می توانند بر مبنای نرخ های ارز مختلفی ارزش گذاری شده باشند. وقتی شما نرخ ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰ تومانی دارید، بخشی از کالاها متناسب با آن نرخ در بازار تسری دارد (مثل مرغ، تخم مرغ، روغن، برنج). وقتی بخشی از ارز را با نرخ دیگری مثل نرخ نیما یا توافقی تعیین می کنید، آن هم می شود بخشی از سبد. یک نرخ ارز آزاد هم دارید که بخش دیگری از کالاها بر مبنای آن قیمت گذاری می شوند. ارزش پول ملی در واقع میانگین وزنی کالاهایی است که با نرخ ارزهای مختلف خریداری می شوند.
نقد سیاستهای ارزی اخیر و دستاوردهای حذف ارز ترجیحی
این مدیر ارشد اجرایی در آخر این بخش از صحبت های خود اظهار داشت: حالا این وسط به بهانه ای -که واقعا از دید من بهانه است- که ارز ترجیحی به هدف برخورد نمی کند، ادعا می کنند ارز را تک نرخی می کنند و در نرخی بین نرخ آزاد و نرخ ترجیحی می ایستد. وزیر محترم اقتصاد در شروع دولت آقای پزشکیان و در همان هفته نخست، دنبال برنامه تک نرخی کردن ارز بود. آن زمان ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰ تومان و ارز بازار آزاد پنجاه و اندی هزار تومان بود. ایشان می گفت ما تک نرخی می نماییم و بین این دو عدد می ایستد. هرچه استدلال می شد که اینگونه نیست و ارز کالایی است که بسیار تحت تاثیر سفته بازی است و حجم زیادی نقدینگی سرگردان داریم، اگر اهتمام برای حفظ ارزش پول ملی نداشته باشید، نرخ بالا می رود؛ که در عمل هم این صورت گرفت. گفتند ارز ترجیحی و تالار اول و دوم را حذف می نماییم تا قیمت پایین بیاید، اما متاسفانه دیدیم نرخ ارز چه وضعیتی دارد و پیش بینی ها اینست که رشدهای جدی تری هم داشته باشد. در بررسی عوامل داخلی اعتراضات که معیشت مردم را تحت تاثیر قرار می دهد، باید به این رویکرد غلط سیاست گذاران و بی توجهی مفرط به ارزش پول ملی توجه گردد.
منبع: اجاره
